Wednesday, April 27, 2005

WAWANCARA: KAMAL FILEMKITA

Laman web ini antara laman web paling informatif di Malaysia. "Filem Malaysia" (www.filemkita.com), tanpa ragu, adalah pangkalan data filem Malaysia paling lengkap di web. Data yang terdapat di laman ini bukan setakat maklumat filem cereka, malah merangkumi filem pendek, dokumentari, telefilem dan vcd. Selain teks, laman ini mengandungi gambar dan poster. Pangkalan datanya bersifat "mesra pengguna". Kita boleh mencari data filem yang dikehendaki mengikut abjad atau mengikut dekad (dari 1930-an hingga 2000-an). Juga terdapat ruangan interaktif untuk kita bertukar fikiran tentang filem tempatan.

Lebih mengkagumkan, laman hebat ini bukan digerakkan oleh mana-mana organisasi tetapi oleh seorang individu! Menghargai usaha dan sumbangan pengendalinya, saya mengambil keputusan untuk mewawancara beliau. Dalam wawancara ini, Kamal bercakap tentang diri, filemkita.com, filem Malaysia, dan blog.

Tentang Diri

MJ: Boleh saudara ceritakan serba sedikit tentang diri saudara? Adakah saudara dalam industri filem?

Kamal: Saya tidak terlibat secara langsung dalam industri filem. Saya bukanlah seorang pembikin filem tetapi cumalah seorang penonton filem. Dikenali dengan nama Kamal dan menggunakan nickname khys, saya juga bukanlah seorang penuntut dalam jurusan perfileman tetapi telah berkecimpung dalam bidang Teknologi Maklumat (IT) sejak 8 tahun yang lalu. Dilahirkan di pulau mutiara dan kini meneruskan kehidupan di negeri jelapang padi. Meminati muzik, filem dan juga membaca (termasuk blog).

Tentang filemkita.com

MJ: Apakah yang mendorong saudara untuk membina laman ini? Bagaimana saudara memulakan projek ini? Bila tarikh mulanya?

Kamal: Dorongan untuk membina sebuah laman web mengenai filem tempatan bermula dengan minat terhadap dunia filem secara umumnya. Walau bagaimanapun, saya hanya mula mengikuti perkembangan filem tempatan pada tahun 1993. Apabila bercambahnya "industri VCD haram" pada penghujung 90-an, pengetahuan saya terhadap filem-filem luar negara, lama dan juga baru, semakin bertambah, dan ini banyak dibantu oleh laman web IMDB.com yang amat menarik kerana dipenuhi dengan segala bentuk maklumat mengenai sesebuah filem. Saya menjadi ahli IMDB dan cuba mengemaskini senarai filem Malaysia setakat yang termampu kerana tidak semua maklumat boleh dimasukkan.

Sambil itu saya berharap ada pihak yang akan mewujudkan sebuah laman web khusus untuk filem Malaysia. Sepucuk surat pembaca (bukan daripada saya) telah tersiar dalam Utusan Malaysia mencadangkan supaya diwujudkan sebuah laman web khusus untuk filem tempatan. Malangnya masih tiada usaha dilakukan selepas itu. Saya yang telah mula mengumpul maklumat filem tempatan sejak 1993 mula terfikir untuk cuba membangunkan sebuah laman web sedemikian kerana saya sendiri agak susah untuk merujuk bahan-bahan dalam simpanan saya kerana semuanya tidak tersusun dan berkemungkinan besar akan hilang atau rosak begitu saja. Jadi, pada Ogos 1999 saya memulakan tugas menyusun semua maklumat filem dan mula membina laman web filemelayu.cjb.net pada bulan September. Pada 15 Oktober 1999, laman web Filem Melayu mula dibuka.

Sejarah filemelayu.cjb.net:
http://www.filemkita.com/khys/filemelayu_01.html

MJ: Masa ".cjb.net" dulu, laman saudara guna nama "filemelayu". Bila dah "dot com" ni, laman saudara guna nama "filemkita" pula. Sekadar bertanya, ada sebab tersiratkah di sebalik pertukaran nama "filemelayu" ke "filemkita" itu?

Kamal: Semasa laman web filemelayu.cjb.net dimulakan dulu (Ogos 1999), hampir kesemua filem yang dihasilkan ketika itu tergolong dalam kategori filem Melayu. Istilah Filem Malaysia seakan tidak wujud kerana boleh dikatakan kesemua filem terutamanya yang dikeluarkan dalam dekad 90-an disasarkan kepada penonton Melayu semata-mata. Jadi, pemilihan nama Filem Melayu (diringkaskan menjadi filemelayu) pada masa itu dirasakan tepat. Pada Julai 2000, muncul sebuah filem digital yang memperkenalkan istilah "filem independen" iaitu Lips to Lips arahan Amir Muhammad. Walaupun filem itu tidak ditayangkan secara meluas di pawagam (malah saya sendiri belum pernah menontonnya hingga kini), saya mengambil keputusan untuk menyenaraikannya dalam satu kategori kecil (Tayangan Terhad) disamping beratus-ratus filem Melayu lain.

Lips to Lips bukanlah sebuah filem Melayu yang menggunakan judul Inggeris sepertimana No Problem (2001), I Know What You Did Last Raya (2004) dan Gangster (2005) - sekadar menyebut beberapa judul. Jadi, kehadiran Lips to Lips dalam senarai filemelayu dan kemudiannya menyusul beberapa buah filem lain seperti Ah Beng Returns & Snipers (arahan James Lee, menggunakan bahasa Kantonis) dan juga filem bahasa Inggeris Spinning Gasing & The Deadly Disciple, kesemuanya dalam tahun 2001, telah menimbulkan pertanyaan sama ada masih perlukah lagi sebuah laman web Filem Melayu? Ketika itu saya baru tersedar dan mula terfikir mengenai pentingnya Filem Malaysia berbanding Filem Melayu. Pada Februari 2002, laman web filemelayu telah menghentikan operasinya secara tidak rasmi.

Akhirnya pada 5 November 2003 laman web Filem Malaysia (www.filemkita.com) mula dibuka. Pemilihan nama domain tersebut adalah bersesuaian dengan istilah Filem Malaysia (iaitu filem kita semua, tanpa mengira bangsa), juga mengambil kira penerimaan ungkapan "filem kita" yang sudah sering diguna oleh orang ramai bagi merujuk kepada filem tempatan.

The Making of FilemKita.com:
http://www.filemkita.com/khys/filemkita_01.html

MJ: Di laman lama (filemelayu) ada pangkalan data pelakon dan pengarah. Tapi di Filem Kita, hanya ada data filem. Ruangan "Karyawan/Seniman/Seniwati" masih belum online. Kenapa belum online? Dan bila akan online?

Kamal: Mengikut perancangan awal, ruangan "Karyawan/Seniman/Seniwati" sepatutnya mula dibina selepas laman web filemkita.com mula dibuka. Disebabkan kesibukan tugas, ditambah pula dengan kemunculan berpuluh-puluh buah filem baru, maka pembangunan ruangan tersebut terpaksa ditangguhkan. Keutamaan telah diberikan kepada pengumpulan maklumat-maklumat filem. Walau bagaimanapun, maklumat ringkas berkaitan pelakon dan pengarah akan cuba disiarkan menjelang ulangtahun ke-2 filemkita.com pada penghujung tahun nanti.

Tentang Filem Malaysia

MJ: "Perang" Aziz M Osman dan Ku Seman membangkitkan pelbagai isu. Antaranya:

i) Apa itu "filem sampah"? Dan apa pula "filem bermaruah"?

ii) Menurut Ku Seman, "untuk menjadi popular dan mengaut sedikit untung, karyawan filem Melayu terpaksa melakukan pengorbanan yang paling besar: menghina intelek penonton dan menjaja sampah sarap!"

Soalan: jika kita buat filem yang "terlalu intelek" sehinga penonton tak faham, tidakkah itu juga "menghina intelek penonton"?

Lagi: salahkah jika sesuatu filem itu dihasilkan untuk jadi "filem popular"?

iii) KARYAWAN berusaha membawa khalayak yang bebal menjadi sedikit cerdik. USAHAWAN berusaha mencari keuntungan maksimum dengan modal minimum. Soalan: Pembikin filem itu karyawan atau usahawan?

Apa pendapat saudara tentang dilema ini? Antara hujah Aziz dan Ku Seman, saudara di pihak mana?

Kamal: Saya boleh bersetuju dengan Aziz M Osman dan Ku Seman pada masa yang sama. Hujah kedua-dua mereka memberi sesuatu untuk kita semua fikirkan, walaupun hujah Aziz lebih kepada membangkang artikel Ku Seman tersebut (Apa perlu filem Melayu? - Utusan Malaysia 28 Feb 2005), tetapi beliau juga ada tanggungjawab terhadap filemnya. Masalah ini timbul bila Ku Seman menggunakan istilah "filem sampah" dan "filem bermaruah" iaitu antara hujahnya yang Aziz (dan saya sendiri) tidak senangi. Ku Seman (dengan disedari atau tidak) berjaya mengelirukan orang ramai dengan istilah-istilah tersebut yang tak sepatutnya wujud (pernah kita dengar lagu sampah atau lagu bermaruah? Iklan sampah, iklan bermaruah? Jenama sampah, jenama bermaruah?).

Seterusnya Ku Seman mengatakan pula yang filem popular "menghina intelek penonton". Ku Seman mahu PEMBACANYA percaya yang "filem popular" menghina intelek MEREKA dan wajar DITOLAK. Sedangkan sebenarnya "filem popular menghina intelek para cendekiawan/bijaksana/golongan atasan/pengkritik filem yang arif" - itu yang dimaksudkannya. Ku Seman terlupa yang setiap filem ada golongan sasarannya sendiri, dan filem Aziz (atau lain-lain filem popular) juga ada penontonnya sendiri yang tidak pernah sekali pun merasakan intelek mereka dihina. Jadi, apabila golongan bijaksana menonton filem-filem popular tersebut, tentulah mereka berasa intelek mereka dihina, kerana mereka bukanlah penonton sasaran yang dimahukan oleh pembikin filem tersebut. Filem popular itu sememangnya bukan untuk mereka, jadi tak perlulah melenting. Sebaliknya pula apabila muncul sebuah filem yang mengandungi falsafah, pemikiran, dan segala macam ilmu pengetahuan - filem itu lantas digelar filem bermaruah? (walaupun ramai yang tidak faham atau mahu menontonnya). Bolehkah "filem bermaruah" itu juga dikatakan menghina intelek penonton kerana mereka sukar menerimanya? Sudah tentu tidak, kerana "filem bermaruah" itu juga ada penonton sasarannya sendiri, dan penonton bukan sasaran sudah tentu tidak dapat menerimanya (tetapi mereka tidaklah pula menggelarkannya "filem sampah" seperti Ku Seman). Jadi, adalah tidak wajar meneruskan penggunaan istilah-istilah tersebut.

Tidak salah sesebuah filem dihasilkan untuk jadi popular dan akhirnya mendapat sambutan ramai penonton. Masalahnya ialah apabila filem itu sepatutnya jadi popular tetapi akhirnya masih tidak mampu menarik perhatian ramai (mungkin masalah skrip, promosi mahupun pemasaran yang gagal), tentu ada banyak yang tidak kena di situ.

Mengenai pembikin filem yang sepatutnya menjadi karyawan berbanding usahawan, sebenarnya ia perlu seimbang. Menjadi usahawan filem itu penting, kerana filem dibuat untuk ditonton. Sekiranya tiada penonton, bermakna sebahagian daripada matlamat pembikinan filem itu telah gagal. Apa yang perlu usahawan filem lakukan ialah memahami pembikin filem dan filem itu sendiri. Usahawan filem tidak boleh memikirkan perniagaan filem ini sepertimana perniagaan barangan-barangan lain. Filem adalah "barang" yang menjual idea, seni dan kreativiti. Begitu juga dengan karyawan, mereka sepatutnya menghasilkan filem untuk penonton yang ramai, dan pada masa yang sama tidak mengabaikan elemen seni dan kreativiti dalam membentuk cerita mereka.

MJ: Puteri Gunung Ledang (PGL) ditayangkan 35 hari, di 39 pawagam, dengan kutipan RM2.87 juta. Berdasarkan jumlah hari, jumlah pawagam dan jumlah kutipan, PGL dikira "berjaya" ikut standard filem Malaysia. Tetapi jika faktor modal diambilkira, PGL filem Malaysia paling rugi! Pendapat saudara tentang PGL khasnya, dan filem bermodal besar amnya?

Kamal: PGL tidak dibuat untuk pasaran pawagam Malaysia semata-mata. Kerana itu penerbitnya berani mengeluarkan modal yang begitu besar. Penerbit PGL bercita-cita memasarkan filemnya di seluruh dunia, sekurang-kurangnya menjual hak tayangan untuk televisyen di beberapa buah negara. Itu antara rancangan asalnya walaupun hingga kini kita masih belum mendengar berita mengenai pulangan modal di luar negara.

Saya tertarik dengan analisis "kejayaan" PGL mengikut standard filem Malaysia tu. Saya terfikir adakah filem PGL yang telah kita saksikan itu sebenarnya mampu dihasilkan dengan modal sekitar RM3 - 4 juta sahaja? Kenapa perlu modal yang begitu besar? Benarkah setiap ringgit yang dibelanjakan itu benar-benar menyumbang kepada hasil akhir filem PGL itu? Saya tidak berharap untuk melihat sebuah lagi filem bermodal RM20 juta dari Malaysia, kecuali penerbitnya benar-benar tahu mengenai pasaran dalam dan luar negara. Begitu juga dengan filem-filem komedi yang bermodalkan RM1 - 2 juta. Kenapa perlu sebanyak itu cuma untuk sebuah filem komedi yang kebanyakannya sebenarnya tidaklah begitu menghiburkan.

MJ: Saya lebih suka drama Melayu di TV daripada filem Melayu di pawagam. Drama TV ceritanya lebih bagus dan lakonannya lebih mantap. Kadang-kadang produser yang sama menghasilkan drama TV yang bagus tetapi menghasilkan filem yang hancur. Apa pendapat saudara berhubung isu "drama vs filem" ini?

Kamal: Saya pula sebenarnya kurang menonton drama TV (telefilem), kerana sukar memberi perhatian akibat gangguan iklan. Walau bagaimanapun, memang diakui telefilem sebenarnya lebih bagus berbanding filem dari segi penceritaannya. Sebenarnya bukan tidak ada skrip-skrip filem yang mantap (Kaki Bakar juga asalnya sebuah telefilem, begitu juga Rabun dan Min), masalahnya ialah apabila kurangnya keyakinan di kalangan para penerbit filem untuk mampu menjual cerita itu di pawagam. Sedangkan penerbit yang sama tidak menolak untuk menghasilkan skrip tersebut untuk siaran TV yang mana risiko untuk menanggung kerugian itu adalah kecil. Siaran telefilem sudah ditetapkan bayarannya oleh stesen TV dan para penerbit boleh mengawal kos penerbitan mereka supaya tidak rugi, tetapi cabaran di pawagam adalah jauh berbeza di mana pulangannya tidak menentu dan hanya penerbit yang "pandai" menjual filem mereka akan mendapat keuntungan.

Para penerbit telefilem tidak sepatutnya menukar cara kerja mahupun pemilihan skrip mereka sekiranya ingin membuat filem, kerana apa yang berlaku sekarang, mereka seakan terdesak untuk membuat keuntungan dengan menghasilkan filem-filem yang rendah mutunya. Tidak ada apa yang perlu dibimbangkan sekiranya para penerbit ingin membuat sebuah filem cereka sepertimana kisah-kisah dalam telefilem. Mereka cuma perlu pandai menjualnya.

MJ: Saya, walaupun berminat untuk menonton karya mereka, jarang berpeluang kerana karya mereka tidak ditayang di pawagam. Pendapat saudara tentang pembikin filem generasi baru seperti Amir Muhammad, Ho Yuhang dan James Lee?

Kamal: Saya telah berpeluang menonton filem-filem arahan Amir Muhammad dan James Lee dan kemudiannya bertemu sendiri dengan mereka. Ho Yuhang dan James Lee juga terlibat dalam filem Visits (2004). Sementara filem The Beautiful Washing Machine arahan James Lee juga akhirnya telah diedarkan di pawagam digital di KL dan Penang mulai 7 April 2005. Mereka semua bukannya tidak mahukan penonton dengan tidak menayangkan filem-filem mereka secara meluas di pawagam. Mereka suka dan mahukan penonton menonton filem-filem mereka. Mereka sememangnya membuat filem untuk para penonton. Cuma, apa yang saya dapat katakan, buat masa sekarang mereka membuat filem dan menayangkannya dengan cara mereka sendiri. Saya percaya satu hari nanti (dan mungkin juga sekarang ini) usaha mereka ini akan diberi perhatian dan membuka peluang yang lebih besar lagi.

Cara mereka ini - yang digelar independen - adalah satu cabang baru dalam industri filem Malaysia. Sebelum ini jalan terbaik untuk terlibat dalam pembikinan filem ialah memulakannya melalui telefilem (untuk TV atau VCD), dan kini kita sudah ada ramai penuntut jurusan perfileman yang mahu terlibat dengan mula membikin filem pendek, dan filem-filem yang tidak ditayangkan di pawagam. Ia cumalah satu cara untuk terlibat sepenuhnya dalam industri filem ini pada masa hadapan. Faktor lain yang menyebabkan pembikin filem generasi baru lebih suka terlibat secara independen ialah kerana kebebasan berkarya dan bereksperimen. Proses peralihan dari generasi lama ke generasi baru ini sedang berlaku perlahan-lahan dan dengan sokongan para penonton, suatu hari nanti filem-filem yang beracuankan komedi dan cinta seperti sekarang ini pasti akan menjadi suatu sejarah.

MJ: Tentang LPF. Ada yang kata salah satu punca filem kita tak bermutu kerana LPF mengekang kreativiti. Tetapi ada juga yang kata kekangan itu sepatutnya membuat kita jadi kreatif. Contoh: filem Iran, filem Tibet, bermutu walaupun negara itu lebih banyak kekangan. Apa pendapat saudara tentang LPF? Dan tentang isu kekangan vs kreativiti?

Kamal: Masalah sebenar Lembaga Penapisan Filem (LPF) Malaysia ini ialah double standard. Bukan hanya double standard dalam menilai filem tempatan dengan filem luar negara, tetapi lebih teruk lagi double standard dalam menilai filem tempatan dengan tapisan yang berbeza-beza. Ia seolah-olah suatu tugas yang tidak konsisten dan hampir tiada peraturan yang sepatutnya. Filem luar boleh menggambarkan hantu tanpa adegan mimpi, boleh membuat adegan khayalan melampau, boleh menggambarkan realiti perang yang sudah semestinya ada pembunuhan dan keganasan. Tapi filem Malaysia? Terikat tanpa diikat. Penulis skrip tak mampu berkreatif, kerana memikirkan tentang LPF. Penerbit filem takut menerima skrip yang akan bermasalah dengan LPF. LPF secara tidak langsung kelihatan seperti membentuk hasil filem kita. Walau bagaimanapun, memang diakui bahawa sebuah skrip yang bagus tidak semestinya perlu ada elemen-elemen negatif. Mungkin penulis skrip kita masih belum sampai ke tahap itu. Pada pendapat saya, kekangan tidak melahirkan kreativiti. Mungkin kekangan membantu orang mencari jalan lain untuk melakukan sesuatu. Itu memang bagus, tetapi lebih bagus sekiranya orang sudah pun menemui jalan lain itu tanpa perlu melalui kekangan.

Lagi satu isu mengenai double standard LPF yang belum saya jelaskan tadi ialah bagaimana sesebuah filem yang perlu ditapis untuk tayangan di pawagam, tetapi boleh pula diedarkan melalui VCD tanpa melalui sebarang tapisan? (contohnya Spinning Gasing dan Sepet. Filem Fantasia juga pernah diedarkan versi asal tanpa tapisan). Perkara tersebut amat mengelirukan mengenai peraturan yang sepatutnya diikuti oleh pembikin filem. Sekiranya ia dibolehkan, kenapa penerbit filem Buli dan Gila-Gila Pengantin Remaja (kedua-duanya Lulus Dengan Potongan untuk siaran pawagam) tidak mengedarkan VCD yang mengandungi salinan asal filem mereka tanpa potongan? Atau terdapatnya pengecualian tertentu yang membolehkan sesebuah filem mendapat 2 kelulusan yang berbeza? Sekiranya boleh, pembikin filem tidak lagi perlu risau sekiranya filem mereka perlu melalui berapa puluh tapisan sekali pun, kerana penonton akhirnya akan boleh menyaksikan filem asal tersebut melalui VCD.

MJ: Anugerah Festival Filem Malaysia (FFM) tak segempak anugerah muzik (contoh: AIM, Anugerah Era, etc). FFM tak dinanti-nantikan rakyat Malaysia. FFM tak diperkatakan lama. Apakah agaknya sebabnya?

Kamal: Masalah pengurusan. Sama juga dengan wajah RTM selepas penjenamaan semula, tiada apa yang akan berubah kecuali nama dan logo, persembahannya akan kekal begitu saja dengan cuma sedikit perubahan isi kandungan. Kenapa FFM "macam tu saja"? Kenapa KL World Film Festival (dan tidak lama dulu ada Penang East Asia Film and Television Festival 97) cuma bertahan sekali sahaja? Kenapa tiada KL International Film Festival (Jakarta, Bangkok dan Singapore sudah ada)? Jawapannya kerana kita (saya tidak tahu siapa sebenarnya) tidak tahu menganjur sebuah festival filem. Mungkin itu juga sebabnya Festival Filem Asia Pasifik yang sudah wujud sejak zaman Jalan Ampas dulu, akan cuma dianjurkan oleh Malaysia buat kali ke-4 September nanti (setelah 46 kali dianjurkan negara lain). Nampak sangat yang "kita" bukanlah penganjur festival filem yang bagus.

Saya memang sudah lama mengharap penganjuran FFM akan setanding dengan AIM yang begitu profesional dan mungkin boleh dikata berprestij. Tapi, selagi pengurusan FFM masih mengikut acuan lama, lengkap dengan kontroversi dan pertelingkahan, selagi itulah FFM akan cuma jadi acara penyampaian hadiah. Sebarang perubahan yang cuba dilakukan terhadap FFM pasti mengundang isu yang akan ditimbulkan oleh Persatuan Pengeluar-Pengeluar Filem Malaysia, Persatuan Seniman Malaysia, Persatuan Pekerja-Perkerja Filem Malaysia, Persatuan Sutradara Malaysia, Persatuan Penerbit Filem Iklan Malaysia, Persatuan Pemamer Filem Malaysia, Persatuan Post Produksi Malaysia, Persatuan Penulis Skrip Malaysia dan akhir sekali Gabungan Persatuan Karyawan Filem Malaysia (GAFIM). Banyak sangat "kepala".

MJ: Saya suka Ali Setan, Azura, Gila-Gila Remaja. "Filem remaja" sekarang tak meninggalkan kesan. Setuju atau tidak?

Kamal: Kebanyakan pembikin filem tidak memahami remaja. Mereka membuat filem mengikut apa yang mereka bayangkan. Yang disebut tadi adalah contoh filem-filem remaja yang meninggalkan kesan. Filem-filem baru seperti SH3, Bisikan Remaja dan Kuliah Cinta (sekadar menyebut 3 judul) adalah bukti yang pembikin filem tersebut tidak memahami remaja dengan memaparkan kehidupan remaja yang tidak asli. Masalahnya bukan kerana pengarah dan penulis skrip itu tidak lagi seorang remaja (pembikin filem Ali Setan, Azura dan Gila-Gila Remaja juga bukan remaja), tapi masalahnya ialah kerana mereka tidak cuba memahami perwatakan dan dunia remaja. Semuanya kerana skrip yang tidak diberi perhatian yang sewajarnya berbanding dengan matlamat utama iaitu membuat keuntungan dengan memaparkan pelakon & penyanyi popular.

MJ: Tentang sarikata (subtitle) di pawagam dan tv yang tak bermutu. Lain yang dimaksudkan, lain yang ditulis. Pendapat saudara?

Kamal: Memang ini antara masalah yang dipandang remeh oleh pihak pawagam dan stesen TV. Mungkin tiadanya penyelia yang melakukan tugas memantau kerja penulis sarikata. Atau sememangnya penulis sarikata tidak diberi bayaran yang bagus, jadi tugasnya dibuat sambil lewa. Mungkin juga jawatan penulis sarikata tidak memerlukan sebarang kelayakan, sesiapa saja dianggap boleh membuat kerja itu. Dan alasan yang paling saya suka sekali: penulis sarikata itu sememangnya sengaja memberi maksud lain pada sarikatanya atas sebab-sebab tertentu! (dia tahu dia tidak akan dipecat walaupun berbuat demikian). Sila rujuk filem pendek Mona oleh Amir Muhammad. Sarikatanya adalah yang terbaik pernah saya lihat bagi kategori komedi.

MJ: Tentang tayangan filem Melayu di TV. TV asyik tayang filem klasik hitam putih saja. Tapi tak lagi tayang filem Rahim Razali, Jins Shamsuddin, Yusof Haslam, Othman Hafsham, Badul, etc. Apa pendapat saudara?

Kamal: Stesen TV ingin menjimatkan kos dengan mengulang tayang Bujang Lapok, Nujum Pak Belalang dan lain-lain, sedangkan setiap rumah yang mempunyai pemain VCD telah pun mempunyai salinan filem itu yang lebih bagus kualitinya dari siaran TV. Pihak stesen TV seharusnya sedar yang mereka tidak menyokong filem tempatan dengan hanya mengulang tayang filem-filem melayu klasik itu sahaja. Saya tidak tahu sebesar mana kos yang perlu untuk menyiarkan filem-filem 80-an yang bagus-bagus. Tetapi perkara ini perlu diberi perhatian oleh pihak pengurusan dengan segera. Dalam seminggu ada beberapa buah tayangan filem berbahasa Inggeris, begitu juga filem Hindi dan Cina. RTM lagi bagus apabila menyiarkan filem-filem Asian (Filipina, Thailand dan sebagainya), tetapi tidak ada satu pun stesen TV yang menyedari "kehilangan" filem-filem tempatan untuk siaran atau ingin mewujudkan semula slot Teater Malaysia (RTM) ataupun Panggung Anugerah (ntv7).

Walau bagaimanapun, sudah tentu setiap stesen TV tak pernah lupa untuk mengulang tayang filem-filem popular terkini pada hari raya dan perayaan, terutama sekali pada waktu yang tidak sesuai. Semua ini meninggalkan persoalan sama ada wujudnya peraturan atau sememangnya polisi stesen TV yang tidak membenarkan tayangan filem Malaysia pada hujung minggu kecuali pada hari-hari perayaan sahaja?

MJ: Dalam Anugerah Sri Angkasa, "Miftahul Jamilah" diangkat sebagai telefilem terbaik. Dalam FFM: Telefilem Terbaik ialah "Sekeras Kerikil". Saya sendiri berpendapat "Sekeras Kerikil" dan "Cinta Penggali Kubur" lebih kuat daripada "Miftahul Jamilah". Pendapat saudara?

Kamal: Seperti mana dijelaskan dalam persoalan mengenai drama TV yang bagus berbanding filem, pasti dapat diagak yang saya tidak menonton kesemua telefilem yang dinyatakan tadi. Walau bagaimanapun, kesemuanya itu bergantung kepada citarasa pihak juri yang telah memilih para pemenangnya mengikut kriteria yang telah mereka tetapkan untuk setiap anugerah.

Tentang Blog

MJ: Adakah saudara membaca blog? Jika ya, blog apa yang saudara baca? Apa pendapat saudara tentang blog ulasan filem seperti "SKRIN" oleh Mahhass dan "TONTONFILEM" oleh Fadz?

Kamal: Saya memang suka membaca blog. Ada folder "Blog" dalam Favorites/Bookmark saya, dan saya akan mengunjungi senarainya satu persatu bagi melihat entry terkini dalam setiap beberapa hari sekali. Antara senarai blog tersebut sudah tentunya Jongkang Jongket (sejak maskot korek hidung lagi), masa tu juga saya mengikuti jurnal Saharil dan Honeybiru. Selain itu, blog beberapa ahli Geng Jurnal juga turut menarik perhatian saya. Blog Sultanmuzaffar juga saya rasakan penuh dengan informasi (walaupun saya akan skip entry berkaitan AF). Untuk isu yang lebih serius, saya akan menyemak pula Screenshots, dan satira TV Smith juga menarik. Bukan itu saja, blog yang macam diari kehidupan seharian juga saya ikuti kalau tulisannya menarik.

Blog ulasan filem Skrin dan TontonFilem memang menarik kerana ia memberi dan mengupas idea-idea menarik dari filem-filem yang mereka tonton. Membaca apa yang mereka fikirkan terhadap sesebuah filem memberi sebuah pandangan yang berbeza sekiranya kita telah menonton filem itu. Ia bukanlah seperti ulasan rasmi dalam akhbar dan majalah, malah mereka sedia bertukar-tukar fikiran melalui ruangan komen yang disediakan. Secara peribadi saya sendiri telah menemui Mahhass dan Fadz dan merasakan yang blog mereka sememangnya patut dibaca oleh para peminat yang betul-betul meminati filem sebagai sebuah karya dan bukan hanya menonton filem untuk hiburan semata-mata.

MJ: Terima Kasih.

Kamal: Sama-sama. Kerana wawancara ini, juga kerana prihatin terhadap perkembangan laman web Filem Malaysia... filemkita.com

Penghargaan istimewa juga kepada para karyawan, pelakon dan pengarah filem Malaysia yang sudi membantu menambah dan membetulkan maklumat dalam laman web ini. Begitu juga kepada para penyumbang maklumat dan bahan-bahan, yang terlibat secara langsung ataupun tidak, terutama sekali pemilik poster-poster filem lama seperti Robby, Yati dan juga pemilik laman web FarahAqil. Sorang lagi, Jean-Claude Michel peminat filem seram dari Perancis yang telah banyak berkongsi maklumat filem-filem Melayu klasik. Dan kepada para siswa-siswi: tolong jangan hantar lagi dah soalan-soalan tugasan anda untuk saya jawab, ok :)

# MJ | Permalink